Quê hương là chùm khế ngọt
Cho con trèo hái mỗi ngày
Quê hương là đường đi học
Con về rợp bướm vàng bay..
Lời ca trầm ấm thiết tha của ca sĩ Trọng Tấn khi trình bày ca khúc Quê hương của nhạc sĩ Giáp Văn Thạch, thơ Đỗ Trung Quân mỗi khi vang lên là cứ như gieo vào lòng tôi- một người con xa quê- cái cảm giác rưng rưng, thổn thức, như tâm trạng của một đứa con xa Mẹ lâu ngày, muốn được chạy ngay về, sà vào vòng tay Mẹ để được nghe tiếng ầu ơ quen thuộc ngày nào....

Quê tôi ở xã Đông Lỗ (Hiệp Hòa- Bắc Giang), một vùng đất trung du bạc màu, nằm sâu dưới vùng hạ huyện.Một phần lớn đất đai của quê tôi thuộc xứ đồng chiêm trũng, năm nào cũng lụt trắng mênh mông...còn nơi ruộng cao thì thường khô hạn, xưa quanh năm chỉ trông đợi nước trời. Có phải bởi thế không mà người dân quê tôi hay lam hay làm, biết chắt chiu, cần kiệm, biết yêu thương từ cành cây ngọn cỏ đến mảnh ruộng, góc vườn. Quê hương tôi là một vùng đất cổ....chắc có từ đã mấy nghìn năm.Bằng chứng còn lưu là ngôi đình Lỗ Hạnh, một ngôi đình cổ kính bậc nhất Việt Nam, được xây dựng vào năm 1576 thuộc triều đại Sùng Khang, niên hiệu Gia Thái năm thứ tư. Còn bên làng Vân Cẩm vẫn còn đó một khu lăng từng được mệnh danh là " bảo tàng" đá ngoài trời, nơi thờ phụng Thượng tướng quân Nguyễn Hanh Thông cũng được xây dựng từ thời Vua Lê- Chúa Trịnh.

Đình Lỗ Hạnh

Lăng Vân Cẩm

Cứ mỗi lần về thăm quê, tôi lại có cái thú đi thăm đây đó, thăm những làng, những xóm, những cây đa, bến nước sân đình, thăm mái chùa cổ xưa, rêu phong trầm mặc, tọa lạc giữa cánh đồng quê xanh biếc lúa ngô. Đó là chốn xưa kia tuổi thơ tôi lớn lên từ đó...Nhớ mãi buổi trưa hè vẫy vùng trong nước mát ao làng, hay những chiều vắt vẻo trên lưng trâu, ngắm những cánh diều bay trên trời cao vời vợi. Cũng chẳng thể nào quên cái vị chát tưởng đến cứng cả hàm cả lưỡi của những quả sung, quả đa chấm muối, và những chiều hóng mát dưới gốc đa làng lấy lá làm trâu, chọi nhau chí tử...Ôi quê hương, nơi cất giấu biết bao là kỷ niệm của cái thời áo trắng ngu ngơ!

Cây đa đôi- làng Khoát

Quê tôi còn là đất trồng rau nổi tiếng. Rau làng Đông Lỗ, Hưng Đạo đi ngược về xuôi . Cứ mùa nào thức ấy...những thửa ruộng rau ven làng cứ xanh suốt quanh năm. Những buổi tối sáng trăng, tiếng tát nước, tưới rau làm thức cả một miền quê yên ả.

Cánh đồng rau làng Hưng Đạo

Làng quê tôi chưa phải đã là trù phú, nhưng với tôi và với cả bao người yêu quê khác nữa thì mỗi tên làng, tên đất, tên xứ đồng hay tên phố chợ thân quen...cứ mỗi khi nhắc tới thì ta thấy nó lại hiện lên với vẻ đẹp lạ lùng.Trung tâm của xã là khu vực phố Lữ đông đúc dân cư. Nơi đây có chợ Lữ thân quen, cứ năm ngày hai phiên, dân trong vùng lại đổ về đây kẻ mua người bán tấp nập, rộn ràng. Phía bên này phố Lữ là làng Khoát, làng Chằm làng Hạnh, làng Chúng, Đồng Nong...những ngôi làng ngày xưa đã có thời cùng làm ăn tập thể trong một mô hình HTX nông nghiệp, có một cái tên chung gọi là Lỗ Hạnh. Còn phía bên kia, xưa gọi chung là HTX Lữ Vân, nay là những làng như Đông Lỗ, Hưng Đạo, Yên Ninh, Đồng Quan, Vân Cẩm...Một sáng đầu đông, tôi lang thang đi khắp các làng,các xóm, đến mỗi xứ đồng, đến mỗi dòng sông, như một kẻ lữ hành, mong ghi lại những vẻ đẹp dịu dàng, nhưng cũng rất nên thơ đằm thắm của làng quê, để làm quà gửi tặng đến tất cả những ai xa quê lâu ngày chưa về lại.Đi tới đâu lòng tôi cũng cứ vang lên những lời ca quen thuộc, đầy ắp nghĩa tình...
Quê hương là con diều biếc...
Tuổi thơ con thả trên đồng
Quê hương là con đò nhỏ...
Êm đềm khua nước ven sông...
Dạo bước chân bồn chồn nơi quê hương yêu dấu, tôi thầm cảm ơn ca sĩ, nhạc sĩ, nhà thơ đã nói hộ lòng mình những nỗi niềm bâng khuâng, da diết của một người con Đông Lỗ đang sống xa quê!Dưới cái nắng đầu đông, tôi cảm thấy lòng mình sao ấm lạ...!

Dưới đây là một số hình ảnh về quê hương Đông Lỗ:

Phố Lữ

Chùa làng Khoát

Chùa Chúng

Đình làng Chằm

Làng Hưng Đạo

Làng Đông Lỗ

Đình Vân Cẩm

Đình Đông Lỗ

Sông Cầu, đoạn chảy qua làng Yên Ninh.

Nhà máy gạch Minh Phú( thôn Chúng)

Cây đa- khu trường học xã Đông Lỗ.